İnsan Takdire Muhtaçtır

Değişimin birtakım sağlanmasında ödüller çok önemli bir yer tutmalarına karşın, belirli birtakım sınırlamalar vardır. Bu ödülleri bizler genellikle nakit ödemeler veya benzeri hediyeler olarak alma eğilimindeyiz. Bu modelde insanlar istediklerine bir çeşit rüşvetle ulaşmaktadır. Maalesef bu tip ödüller arttıkça da etkileri azalmaktadır. Aynı neticeleri elde etmek için ödüllerin miktarını daha da arttırmak gerekmek­tedir. Diğer bir problem ise alıcının doyum noktasına erişmiş olmasıdır. Paranın zengin bir insanda etkisi, şeker veya tatlının karnı tok bir çocuktaki etkisi gibi anlamsız veya rahatsız edici olabilir. Bu gibi ödüllerin etkilerinin ancak aralıklı kullanılmaları ve dolayısıyla bu problemlerin kısmen dahi aşılmasıyla artacağı görülmüştür. Öte yandan öğretmenin psikolojiyle ilgili önemli bir buluş, deney farelerinin ve güvercinle­rin yiyecekle ödüllendirilmekten hoşlandıklarını, oysa insanların maddi ödüller kadar onaylanma, beğenilme ve takdir edilmekten hoşlandıklarını ortaya koymuştur. Bir reklam, "Ona en son ne zaman bir gül aldınız?" diye sorarken, evlilik danışmanı, "Ona enerjisini ve espri kabiliyetini ne kadar takdir ettiğinizi en son ne zaman söylediniz?" diye sorabilir.

Edward de Bono